Straight to content

Echte diversiteit in spannende tijden

Een grote cognitieve diversiteit is een enorme troef in een tijd van ingrijpende veranderingen, maar echte cognitieve diversiteit komt niet gemakkelijk tot stand. Wat is de kracht van echte diversiteit en hoe krijg je dit voor elkaar?

De overgang naar een duurzamere economie zorgt ervoor dat de wereld snel verandert. Dit heeft gevolgen voor de beleggingen van pensioenregelingen en de kracht van het bedrijf dat ze financiert. Tegelijkertijd overwegen veel DB-regelingen de endgame-oplossing, die een einde maakt aan ‘business as usual’. Een grote cognitieve diversiteit is een enorme troef in een tijd van ingrijpende veranderingen, maar echte cognitieve diversiteit komt niet gemakkelijk tot stand.

Stefan Lundbergh

De kracht van echte diversiteit

Start-ups zijn fascinerend. Is het niet verbazingwekkend dat een samengeraapte groep diverse mensen die met een klein  budget opereren, het kunnen winnen van topmerken, gerund door mensen met indrukwekkende titels en met een schijnbaar onbeperkt budget? Ondernemerschap illustreert de kracht van echte diversiteit. Alles draait om marktinzicht en het lef om nieuwe wegen in te slaan, wanneer de marktomstandigheden veranderen. Maar binnen grote organisaties illustreert het oude adagium ‘wees innovatief, maar niet té’ (bij het aanvechten van de status quo) hoe moeilijk het is om je aan te passen aan verandering wanneer je gevangen zit in de bestaande gedachtegang.

Eerlijk gezegd is focussen op marginale verbeteringen in de huidige bedrijfsprocessen meestal de beste aanpak. In een status quo-situatie wordt echte diversiteit vaak als hinderlijk beschouwd, omdat ze de operationele efficiëntie ondermijnt. Het is misschien niet verrassend dat veel bestuurders met werkelijk onderscheidende standpunten uiteindelijk hun bedrijf moeten verlaten of gevraagd worden te vertrekken. Maar in tijden van de grote veranderingen in de sector kan conformiteit gevaarlijk zijn – dan volstaat het misschien niet om te doen wat je altijd al deed, alleen nu een beetje beter. Dit is het punt waarop echte diversiteit aan de besluitvormingstafel hard nodig is.

Diversiteit ontstaat niet vanzelf

Ray Dalio zei dat ‘er een enorm onaangeboord potentieel schuilt in onenigheid, vooral als het onenigheid is tussen twee of meer weldenkende mensen’. Zijn punt is dat we behoefte hebben aan onenigheid tussen cognitief diverse personen die een diep inzicht hebben in de problemen die spelen, maar die daarover tot verschillende conclusies zijn gekomen.

Om met verandering om te kunnen gaan, hebben we de constructieve conflicten en meningsverschillen nodig waar Dalio het over heeft, als een middel om onze huidige manier van denken uit te dagen. Bedenk dat echte diversiteit nu belangrijker is dan ooit, aangezien onze sterk gepersonaliseerde digitale echokamers onze blootstelling aan gelijkgestemde individuen alleen maar hebben vergroot.

Maar diversiteit ontstaat niet vanzelf. In zijn boek Think Again betoogt Adam Grant dat we de gangbare opvattingen van de mensen alleen door elkaar kunnen schudden door werkelijk tegengestelde opvattingen te huldigen. Hij stelt dat mensen geneigd zijn te luisteren als de tegengestelde mening oprecht is, en niet alleen wordt herhaald door iemand die de andere kant kiest om kunstmatig een meningsverschil te creëren.

Klimaatverandering – een ontwrichtende verandering

Door de toenemende fysieke gevolgen van de klimaatverandering zijn consumenten, politici en investeerders zich meer bewust geworden van de problematiek. Onze verwachting was dat dit tot veranderingen in de bedrijfsmodellen en consumptiepatronen zou leiden, als gevolg van een combinatie van vraag en regelgeving. De meeste waarnemers zijn het erover eens dat de overgang van heden naar toekomst een ontwrichtende verandering zal zijn met een enorme impact op zowel pensioenregelingen als hun aanbieders en adviseurs.

Oog in oog met de gevolgen van de aanpak van de klimaatverandering zullen de meesten van ons de komende jaren grote beslissingen moeten nemen – beslissingen die gevolgen op lange termijn zullen hebben. Daartoe hebben we echte diversiteit nodig in onze interne discussies, in de vorm van constructieve conflicten tussen werkelijk tegengestelde standpunten.

Het goede nieuws is dat we, als bedrijfstak, in de loop der tijd diverser zijn geworden. Het slechte nieuws is dat dit niet snel genoeg gebeurt. Met andere woorden, bij de werving van nieuwe bestuursleden zou het een idee kunnen zijn te zoeken naar personen die de reputatie hebben ‘lastig’ te zijn (d.w.z. omdat ze non-conformistische standpunten huldigen), althans voor de komende paar jaar. Het spreekt vanzelf dat veel van deze cognitief diverse personen te vinden zijn in groepen die momenteel ondervertegenwoordigd zijn in besturen.

We staan voor een paar moeilijke jaren, maar het resultaat zou een duurzame wereld zijn.

De kring verbreden

De kring van visies vergroten is een goed idee als het moeilijk blijkt intern tegengestelde standpunten te vinden. Hiervoor is meer nodig dan alleen een externe spreker uitnodigen voor de volgende off-site of een ‘advocaat van de duivel’-rollenspel doen. Het betekent een inspanning om werkelijk tegengestelde standpunten te organiseren en samen te werken met externe deskundigen die er uiteenlopende standpunten op na houden.

Pensioenfondsbestuurders moeten niet aarzelen om hun adviseurs en aanbieders te vragen met alternatieve oplossingen en halfbakken ideeën te komen. Een andere manier is inspiratie zoeken door te kijken wat reeds in andere sectoren en landen is gedaan, in het besef dat de meeste ideeën al ergens zijn uitgetest. Het is waar dat we van onze fouten leren, maar het is goedkoper en sneller om van andermans fouten te leren. In een tijd van ontwrichtende veranderingen is inspiratie belangrijker dan transpiratie en echte diversiteit belangrijker dan conformiteit.

We staan voor een paar moeilijke jaren, maar het resultaat zou een duurzamere wereld zijn. Het goede nieuws is dat we allemaal een verschil kunnen maken en dat we, als sector, kunnen helpen oplossingen te financieren die generaties lang meegaan en een betere wereld voor onze kinderen zullen creëren. Dit zijn echt spannende tijden. Wat kunnen we ons als professionals in de sector nog meer wensen?