Direct naar content

Stress-scenario’s testen robuustheid portefeuille

Aan de hand van stevige stress-scenario’s kunnen beleggers de robuustheid van hun portefeuille testen. De economische scenariostudie 'Shaken, not stirred' beschrijft vier mondiale scenario’s voor de periode 2018-2020, nu de economie opkrabbelt en alom optimisme heerst.

Jaarlijks stelt Cardano een scenariostudie op die, samen met ingrediënten als strategie, doelstellingen en pijn- en fijngrenzen, kan dienen als wapen tegen negatieve gevolgen van de geschetste toekomstbeelden. De titel van de vijfde editie refereert aan de manier James Bond zijn favoriete drankje gemixt wil zien, licht opsteller en hoofdeconoom van Cardano Thomas van Galen toe in het voorwoord van 'Shaken, not stirred'. “Niet een beetje lafjes roeren maar goed schudden. Nu we na het crisismanagement van de afgelopen jaren de economie eindelijk weer zien opkrabbelen moeten we het advies van 007 ter harte nemen. De tijd is aangebroken om fundamentele maatschappelijke en economische problemen aan te pakken”, aldus Van Galen.

Fundamentele onzekerheden leiden tot veel vragen

In zijn scenariostudie stelt hij dat stabiliteit allerminst is teruggekeerd en dat een terugval op de loer ligt. “De gigantisch hoge schuldenberg, enorme centrale bankbalansen en torenhoge waarderingen voor risicovolle activa zijn reden tot zorg. Fricties tussen kapitaal en arbeid, nationaal belang en internationale samenwerking en economische groei en duurzaamheid vragen om duidelijke antwoorden.

De tijd is aangebroken om fundamentele maatschappelijke en economische problemen aan te pakken

Voor vandaag brengt dat fundamentele onzekerheden met zich mee die tot veel vragen bij beleggers leiden. Uitkomsten van fundamenteel onzekere gebeurtenissen kunnen we niet op basis van historische tijdreeksen voorspellen. Vanwege de potentieel enorme impact op beleggingsinkomsten mogen we ze ook niet negeren. Daarom passen we ook hier het advies van Bond toe. Geen slappe scenario’s en wat roeren in de uitkomsten ervan. We kiezen voor stevige stress-scenario’s die helpen portefeuilles stevig door elkaar te schudden. Dat maakt deze scenario’s geschikt voor het testen van portefeuille-robuustheid.”

Scenario’s zijn niet statisch

De vier scenario’s in 'Shaken, not stirred' zijn mogelijke economische werelden met elk een eigen dynamiek. Maar er is ook onderlinge samenhang. “Scenario’s kunnen veranderen omdat beleidsmakers bepaalde keuzes maken. De status quo kan bijvoorbeeld overgaan in een depressiescenario als beleidsmakers besluiten om aanzienlijk minder te stimuleren bij economische tegenwind. Of een ontluikend voorspoedscenario kan transformeren in een inflatiescenario als centrale banken te lang wachten met het normaliseren van het huidige ruime monetaire beleid.

Het gaat om mondiale scenario’s vanwege de grote mate van connectiviteit in de wereldeconomie

Kortom, scenario’s zijn niet statisch en dienen aangepast te worden op basis van een taxatie van de economische, financiële en politieke trends. Ook kunnen regionale verschillen invloed hebben op economische scenario’s en financiële deelmarkten. Zo kunnen in het eurogebied de verschillen uiteenlopen of juist convergeren. Dat is met name relevant voor spreadverschillen op vastrentende waarden.”

Alle mogelijke economische windrichtingen

De vier scenario’s die 'Shaken, not stirred' beschrijft zijn het depressie-, het inflatie-, het deflatie- en het voorspoedscenario. Daarbij houden de opstellers rekening met alle mogelijke economische windrichtingen door combinaties te maken van de belangrijkste macro-economische variabelen: groei en inflatie. Ze vullen de grove indeling van scenario’s die dat oplevert verder in met bijvoorbeeld rentes, spreads en aandelenschokken. Het gaat om mondiale scenario’s vanwege de grote mate van connectiviteit in de wereldeconomie en op de financiële markten. Aan de basis van de vier scenario’s liggen ontwikkelingen in de zogeheten aanjagers van verandering ten grondslag. Dat kunnen relatief zekere trends zijn zoals vergrijzing of toenemende technologisering of onzekerheden zoals het centrale bankbeleid of de invloed van populisme. Om voldoende breed te denken zijn de zogenoemde STEEP-categorieën gebruikt waarmee trends en onzekerheden op de terreinen Sociaal, Technologisch, Ecologisch, Economisch en Politiek onderdeel worden van de scenario’s.

Depressiescenario: wereldwijde recessie

In het depressiescenario zorgt een nieuwe economische schok voor een diepe wereldwijde recessie. Een trigger kan een politieke crisis in het eurogebied zijn of een Chinese schuldencrisis. In veel landen waait een rechtse conservatieve politieke wind. Centrale banken hebben weinig animo om de economie te stimuleren. Financiële markten komen in een negatieve spiraal, risicovrije rentes en aandelenprijzen dalen naar recordlaagtes. In dit scenario heerst een sfeer van angst en verslagenheid bij burgers en institutionele beleggers.

Inflatiescenario: economie groeit, inflatie loopt op

In het inflatiescenario voeren overheden hun bestedingen flink op, mede onder druk van toenemend populisme. De financiële sector wordt gedereguleerd en de groei trekt flink aan. Er ontstaat krapte op de arbeidsmarkt en door een klassieke loon-prijsspiraal loopt de inflatie flink op. Rentes stijgen en aandelenmarkten dalen. Grondstoffen, inflatieproducten en onroerend goed zijn winnaars. Bedrijven en consumenten zijn aanvankelijk optimistisch maar als de inflatie verder oploopt ontstaat het gevoel van een flinke kater.

Stagflatiescenario: iedereen verliest

In het stagflatiescenario krijgen nationalisten en populisten aanzienlijk meer invloed. Door meer protectionisme, hogere importheffingen en kapitaalrestricties nemen de kosten van producten en diensten toe. Belasting op kapitaal stijgt. De economische groei loopt terug terwijl de inflatie stijgt. Lange rentes lopen marginaal op en aandelenmarkten presteren slecht. Er heerst een gevoel van boosheid en teleurstelling. Iedereen verliest maar in plaats van samenwerking wordt gekozen voor confrontatie en eigen nationaal belang.

Voorspoedscenario: euforie en optimisme

In het voorspoedscenario ontstaat een golf van optimisme, gevoed door deregulering en innovatie. Kosmopolitisch liberalisme zorgt voor wereldwijd florerende bedrijven. Nieuwe investeringen in technologie en digitalisering zorgen voor groei en de inflatie blijft onder controle. Kapitaal en arbeid zijn allebei winnaars, er ontstaan meer banen. Risicovolle activa halen uitstekende rendementen en koers-winstverhoudingen nemen toe. In dit nieuwe economische tijdperk bepalen optimisme, euforie en ondernemingszin de sfeer.

Omgaan met structurele problemen

Welk scenario zich de komende jaren zal voltrekken is volgens de studie sterk afhankelijk van de manier waarop bedrijven, consumenten en beleidsmakers omgaan met structurele problemen zoals een vergrijzende beroepsbevolking, klimaatverandering, vervuiling, ongelijkheid tussen arbeid en kapitaal, lage productiviteitsgroei en hoge schuldniveaus. “Aan de ene kant kan de economische groei verrassen doordat consumenten en bedrijven meer gaan besteden en slim investeren. Dat kan leiden tot het voorspoed- of inflatiescenario. Aan de andere kant kan de economie bij een nieuwe schok afglijden naar een recessie omdat monetaire beleidsmakers weinig munitie hebben om de economie te stimuleren, het depressiescenario. Ook kan rechts populisme een economische opleving in de kiem smoren door protectionisme, het stagflatiescenario. Robuust beleid betekent rekening houden met verschillende scenario’s en wapenen tegen de negatieve gevolgen die je niet wilt of kunt dragen. Ook dat is het toepassen van 'shaken, not stirred'.”

Blijf op de hoogte met onze updates

  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

In ons privacy statement leggen we uit hoe we met je gegevens omgaan.