Skip to content

Hoe verklein ik het risico op korten én niet-indexeren?

Dynamisch balansbeleid verkleint het risico op korten én niet-indexeren aanzienlijk

Balansbeleid dat het risico op korten én niet-indexeren verkleint, brengt rust in de bestuurskamer van het pensioenfonds. Dynamisch balansbeleid brengt dit binnen handbereik.

Door Jeroen van der Hoek, riskmanager bij Cardano

Beleggingsbeleid gericht op lange termijn

Pensioenfondsen voeren doorgaans balansbeleid - voor mij synoniem aan marktrisicobeleid - dat zich op de lange termijn richt. Pas bij een meer-jaarlijkse evaluatie past men het aan. Hierin schuilt het gevaar dat je te laat actie onderneemt. Financiële markten kunnen plotseling sterk bewegen. Ook andere elementen kunnen snel veranderen. Denk aan rentestanden en (pensioen)wetgeving. Deze veranderingen werken door op de dekkingsgraad en/of het beleggingsrisico dat het pensioenfonds kan nemen namens zijn deelnemers. Statisch lange termijn balansbeleid speelt hier niet goed op in.

Anders omgaan met dekkingsgraadrisico

Het dekkingsgraadrisico beheers je met behulp van dynamisch balansbeleid. Dit voer je eenvoudig in door het balansbeleid van het fonds aan te passen naar gelang de dekkingsgraad stijgt of daalt. De noodzakelijke aanpassingen zijn, bezien vanuit de pensioendoelstellingen, rationeel maar voelen tegen-intuïtief.

Dynamisch balansbeleid bestaat om te beginnen uit het verlagen van het risico bij lage dekkingsgraden. Als de dekkingsgraad zich rond of onder de 100% beweegt, zit je in de gevarenzone. De wettelijk opgelegde korting van de pensioenuitkering wordt dan realiteit. Bij een dekkingsgraad onder de 100% daalt bovendien de dekkingsgraad snel verder door het uitbetalen van volledige pensioenen. Dit noemen we het sinking giant effect.

Het beleid bestaat ook uit het verlagen van het risico wanneer de dekkingsgraad oploopt richting het niveau waarop je naar de toekomst toe (bijna) alle indexatie kunt waarborgen. Afhankelijk van de duration van de verplichtingen ligt deze dekkingsgraad veelal tussen 130 en 150%. Als er voldoende geld in kas is om alle geïndexeerde pensioenen uit te keren gedurende de gehele pensionering, is er geen noodzaak om nog risico te nemen. De ambitie van het pensioenfonds is bereikt.

Het dekkingsgraadrisico kan omhoog wanneer het fonds voldoende vlees op de botten heeft maar nog niet voldoende vermogen heeft om alle indexatie te borgen, dus tussen lage dekkingsgraadniveaus en circa 130% in. Hoe hoog is natuurlijk de kritieke vraag. In deze situatie ligt de duale doelstelling van een pensioenfonds - nominaal pensioen garanderen en reëel pensioen ambiëren - het meest expliciet op de bestuurstafel.

Geen onzekerheid over actie ondernemen

Dynamisch balansbeleid elimineert onzekerheid over al dan niet ondernemen van actie of het te laat inzetten van die actie. Het biedt bovendien risicobeleid dat beter aansluit bij de pensioendoelstellingen van het fonds. Dat biedt rust en draagt bij aan nog robuuster beleggingsbeleid.