Skip to content

Hoe vertaal ik scenariodenken naar de praktijk?

Scenariodenken is een ideaal hulpmiddel voor pensioenfondsen om risico’s in kaart te brengen. De scenario’s moeten wel regelmatig worden gebruikt.

Door Manon ten Voorde, strategisch risicoadviseur

Creëer eigenaarschap

Manon ten Voorde CardanoPensioenfondsen staan voor tal van uitdagingen. Het structureel vormgeven van scenariodenken is er een van. Want de toegevoegde waarde van scenariodenken is het grootst wanneer scenario’s op reguliere basis ook écht gebruikt worden, levend worden gehouden. Op het niveau van balansbeheer kan je dat doen door de robuustheid van het beleggingsbeleid er regelmatig mee te toetsen, door signalen die erop wijzen dat de realiteit in de richting van een van de scenario’s beweegt te bespreken en te evalueren, of door uit te werken hoe het beleid er idealiter uit ziet in ieder van de scenario’s. Dit leidt tot diepgaand begrip en eigenaarschap van de scenario’s en zo breng je actiebereidheid en adaptiviteit, aanpassingsvermogen tot stand.

Vastgeroeste denkbeelden en illusies doorbreken

Scenariodenken is beslist niet eenvoudig. Het is vooral cognitief moeilijk om uitdagende, verrassende én plausibele scenario’s te ontwikkelen. Dat vereist out-of-the-box denken en originaliteit. Je moet je ontwikkelingen voorstellen die nooit eerder zijn gebeurd en dat vinden wij als mensen heel moeilijk. We worden geconfronteerd met onze eigen vastgeroeste denkbeelden, illusies en patronen. En die moeten doorbroken worden om tot nieuwe inzichten te komen en je deze echt eigen te maken.

Frictie is een belangrijke bouwsteen

Scenariodenken, het beschrijven van een wereldbeeld, doe je als groep. Bij voorkeur met een gemêleerde groep mensen, die zeker niet alleen bestaat uit mensen van binnen de eigen organisatie. Een te homogene groep ontbeert de noodzakelijke creativiteit en de mogelijkheid om out-of-the-box te denken. Idealiter nemen er mensen deel met afwijkende en confronterende meningen. Daarmee kan het scenarioproces soms ook oncomfortabel zijn. Sterker nog, het is van essentieel belang dat er meningen op tafel komen die schuren. Frictie is een belangrijke bouwsteen voor de vorming van een wereldbeeld.

Uitkomsten voorspellen levert geen succes op

Uitkomsten van onzekere gebeurtenissen proberen te voorspellen is tot op heden geen succes gebleken. Het is zinloos als je iets voor 95% zeker weet, terwijl de gevolgen van de resterende 5% desastreus uit kunnen pakken. Het is daarom zinvoller om de risicoanalyses te focussen op de mogelijke gevolgen van een extreme gebeurtenis voor de organisatie en niet op de waarschijnlijkheid van een extreme gebeurtenis.

Lees meer op Cardano geeft antwoord